…Canto Pop: Một thời để nhớ…

canto

Một ngày cuối năm 2018, mạng xã hội châu Á truyền tay nhau đoạn clip Lưu Đức Hoa đứng trên sân khấu liveshow của mình nhưng không hát mà chỉ khóc. Ở phía dưới, khán giả đang đồng thanh hát ca khúc “Những ngày tháng bên nhau” – ca khúc có bản tiếng Việt “Tình nhạt phai”. Lưu Đức Hoa không hát vì đổ bệnh và cổ họng đau rát khiến anh tắt tiếng. Anh khóc trước tình cảm của những khán giả đang hát hộ anh phía dưới. Và có lẽ họ sẽ hát mãi cùng anh bởi cuộc đời và cõi mộng của cả một thế hệ đôi khi chỉ bé lại bằng vài cái tên Hồng Kông đã từng mang Canto Pop đi khắp châu Á.

Canto-pop là một phần không thể thiếu trong bản sắc văn hóa Hồng Kông. Mọi chuyện bắt đầu vào giữa những năm 1970 khi Hứa Quán Kiệt bắt đầu hát nhạc Pop bằng tiếng Quảng Đông trong lúc tất cả vẫn thường hát Pop bằng tiếng Anh. Những ca khúc của anh giống như một làn gió mới làm lay động những người Hồng Kong khi được nghe nhạc bằng tiếng bản địa Quảng Đông của họ. Khi đó kinh tế Hong Kong cũng đang ở thời kì thịnh vượng tăng trưởng rất nhanh và nhu cầu giải trí của đại chúng ngày một lớn.

Sự nổi lên của Canto-pop đã dẫn đến sự ra mắt của các chương trình giải thưởng âm nhạc hàng năm trong thập niên 80. TVB, Radio, Radio thương mại và đài phát thanh công cộng RTHK đều sản xuất các chương trình liên hoan cuối năm của riêng mình. Những chương trình này đã đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy không chỉ ngành công nghiệp âm nhạc mà cả những giai điệu và tình cảm mà người Hong Kong cảm thấy đồng cảm.

avaytre-88b90

Canto-pop đã đưa người Hồng Kông xích lại gần nhau. Trong thời hoàng kim của ngành công nghiệp âm nhạc địa phương  những năm 80,90, xem truyền hình trực tiếp các chương trình trao giải âm nhạc cuối năm dường như là hoạt động gia đình nào ở Hương Cảng cũng làm. Đó là những dịp duy nhất khi không chỉ người hâm mộ mà cả khán giả truyền hình nói chung có cơ hội trải nghiệm các buổi biểu diễn trực tiếp của những ngôi sao lớn nhất và sáng nhất qua màn hình vô tuyến trong căn nhà của họ. Những giải thưởng đó có thể sẽ tạo ra một cuộc tranh luận sôi nổi mà ấm cúng cùng bạn bè và gia đình. Như là tranh luận về việc liệu Trương Quốc Vinh có thể đánh bại Đàm Vịnh Lân ở hạng mục nam ca sĩ xuất sắc nhất hay không có thể gây ra một cuộc khẩu chiến trên bàn ăn tối trong một gia đình Hong Kong những năm 80,90. Hay người ta còn đùa rằng những cuộc tranh luận ai là người xuất sắc nhất Tứ Đại Thiên Vương Trương Học Hữu, Lưu Đức Hoa, Lê Minh, Quách Phú Thành cũng có thể dễ dàng kết thúc một tình bạn. Nhưng bất kể là ai giỏi nhất, nổi tiếng nhất thời điểm đó thì số đông vẫn có thể hát theo hầu hết các bản hit của họ.

Ở Việt Nam, Canto-pop cũng có một ảnh hưởng mãnh liệt khi phần lớn các ngôi sao âm nhạc thời kì những năm 90 đều nổi lên nhờ các ca khúc nhạc Hoa, lời Việt. Trong số này không thể không kể đến những Jimmy Nguyễn, Lam Trường, Đan Trường. Có thể kể tới một vài ca khúc tiêu biểu sau: “Những ngày tháng bên nhau” của Lưu Đức Hoa có bản Việt là “Tình nhạt phai” “Trái tim cần được em nghe thấy” của Thái Chính Tiêu được chuyển thể lời Việt thành “Tình đơn phương” do nhiều ca sĩ Việt hát lại, “Chia tay trong nước mắt” của Đàm Vịnh Lân chính là bản hit làm nên tên tuổi của Đan Trường qua “Kiếp ve sầu”,…

Bởi vậy phong trào nhạc trẻ Việt Nam thời kì đầu có dấu ấn rất lớn của Canto-pop khi dòng nhạc này gián tiếp tạo nên tên tuổi và thành công cho nhiều ca sĩ và phải lâu sau các nghệ sĩ nhạc nhẹ trong nước mới tạo được một dấu ấn riêng tách biệt khỏi sự ảnh hưởng này. Thậm chí tới những năm đầu thế kỉ 21, các ca sĩ Việt Nam vẫn tiếp tục việc cover hit nhạc Hoa bằng một lời ca khác. Ưng Hoàng Phúc là ca sĩ trẻ nổi danh đầu những năm 2000 với những bài hát gây chú ý nhất đều xuất phát từ Hongkong.: “Vì một người ra đi”, “Tôi không tin” –  2 bản hit này đều là cover của nam tài tử – ca sĩ Trịnh Thiếu Thu hay “Đàn ông không được quên hết tình còn nghĩa” từ bản gốc soundtrack trong phim điện ảnh “Vô gian đạo” do Lưu Đức Hoa thể hiện.

Trương Quốc Vinh

Trước khi trở thành ngôi sao điện ảnh số 1 châu Á, cố nghệ sĩ tài hoa Trương Quốc Vinh đã từng vươn tới đỉnh cao âm nhạc từ những năm 80. Không phải người khai sinh ra Canto Pop như Hứa Quán Kiệt, nhưng Trương Quốc Vinh là nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lớn bậc nhất đến sự thành công của Canto Pop vươn ra tầm châu lục và vẫn luôn được coi như người đi tiên phong của dòng nhạc này.

leslie1

Trương Quốc Vinh ra mắt công chúng vào năm 1977 sau khi giành giải nhì tại một Cuộc thi Âm nhạc châu Á được tổ chức bởi Rediffusion Television Co (RTV). Trương Quốc Vinh mất vài năm đầu không được hoan nghênh với hai album đầu tay và không được hưởng ứng trên các sân khấu ca nhạc khi còn làm việc với Polydor Records. Nhưng chỉ một năm sau khi gia nhập Captial Artist và gặp người quản lý (mà cũng là tri kỉ) Trần Thục Phân cũng như người bạn thân Mai Diễm Phương, sự nghiệp của Trương Quốc Vinh bắt đầu lên như diều gặp gió. Năm 1983, anh gây tiếng vang với bộ phim “Tung Hoành Tứ Hải” đóng cùng Châu Nhuận Phát và ca khúc nhạc phim “gió tiếp tục thổi” trở thành bản hit đầu tiên của cố nhạc sĩ. Năm 1984, ca khúc với tiết tấu sôi động “Monica” lọt vào top 10 bài hát được yêu thích nhất và giành giải Top 10 ca khúc tiếng Hoa của RTHK. Monica cũng đặt một viên gạch mới cho Cantopop khi khán giả bắt đầu mong mỏi có nhiều hơn các tác phẩm sôi động mang hơi hướng nhạc dance và phong cách Trương Quốc Vinh thể hiện nó cũng đem lại sự hứng khởi cho tất cả. Trong giai đoạn từ 1983 đến 1986, “Ca Ca” còn góp thêm nhiều ca khúc khác được lọt vào danh sách “Top 10 ca khúc vàng” như: Có ai đồng thanh, Ngọn gió tự do, Đương niên tình… Album “Summer Romance” của anh năm 1987 không những đã giành danh hiệu CD và Album bán chạy nhất năm mà còn đưa sự nghiệp âm nhạc của Trương Quốc Vinh thực sự lên đỉnh cao. Cùng với Đàm Vịnh Lân, anh trở thành thần tượng âm nhạc lớn nhất Hongkong.

Nhưng chỉ có Trương Quốc Vinh mới đưa Canto Pop ra tầm châu lục khi là người mở đường cho nhạc Hoa tiến vào thị trường Hàn Quốc. Album đầu tiên mà Trương Quốc Vinh phát hành ở đất nước này có số lượng bán ra lên tới 300 ngàn bản, sau đó Tứ đại thiên vương cũng chỉ bán được 90 ngàn bản. Rất nhiều ngôi sao Hàn Quốc chịu ảnh hưởng từ Trương Quốc Vinh. Trong bộ phim truyền hình đình đám “Reply 1988”, có một vài phân cảnh các nhân vật chính trong phim đang ngồi trước tivi để xem anh đóng phim và biểu diễn. Ở phim “Reply 1994”, Trương Quốc Vinh cũng được nhắc tới là một ngôi sao đình đám tài năng, đẹp trai. Ngay ở các chương trình truyền hình thực tế đến ngày nay tại Hàn Quốc, ah vẫn đặc biệt được nhắc tới. Đơn cử như chương trình tạp kĩ ăn khách nhất châu Á “Running Man”, MC Quốc dân Yoo Jae Suk cũng nhiều lần nhắc tới Trương Quốc Vinh như thần tượng lớn nhất cuộc đời, có thể hát các bài hát của anh dù không biết tiếng Quảng.

Cho đến nay, chưa có nam nghệ sĩ Hồng Kông hay Trung Quốc nào có thể đạt được ảnh hưởng tại Nhật Bản và Hàn Quốc như Trương Quốc Vinh. Thậm chí, lượng người hâm mộ của anh tại Nhật còn nhiều hơn ở Hong Kong. Và anh vẫn là nghệ sĩ châu Á duy nhất được CNN xếp vào hạng mục 5 nghệ sĩ có ảnh hưởng lớn nhất mọi thời đại, xếp chỉ sau Michael Jackson và The Beatles.

Trương Học Hữu, Lưu Đức Hoa và Tứ Đại Thiên Vương

Ảnh hưởng của Trương Quốc Vinh và phía phái nữ là Mai Diễm Phương đã tạo ra một xu thế mới khi các nghệ sĩ Hong Kong không chỉ chuyên tâm ca hát mà còn thể hiện hết khả năng của mình ở lĩnh vực điện ảnh. “Tứ Đại Thiên Vương” là một ví dụ thành công tương tự nối tiếp tiền bối Trương Quốc Vinh. Họ bắt đầu gây cơn sốt trong những năm đầu thập niên 90 với bốn cái tên: Lưu Đức Hoa, Trương Học Hữu, Quách Phú Thành, Lê Minh. Cả bốn người đều sở hữu ngoại hình khiến chị em mê mệt, giọng hát hay, vũ đạo tốt và đóng phim cũng không hề tệ. “Tứ đại thiên vương” cũng là nguồn cảm hứng của các boybands, nghệ sĩ châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng. Thể loại nhạc họ hát, phong cách thời trang trên sân khấu, vũ đạo đều được “phác thảo” lại ở các nước châu Á khác  bởi những boyband 4 người khác, điển hình là F4 đình đám một thời của Đài Loan (tất cả các thành viên đều vừa hát vừa tham gia phim ảnh).

lưu đức hoa

Thành công vượt trội trong “Tứ Đại Thiên Vương” phải kể tới Lưu Đức Hoa. Tham gia làng giải trí từ năm 1981 bắt đầu bằng sự nghiệp diễn xuất. Ấn tượng điện ảnh đầu tiên anh để lại trong lòng người hâm mộ là bộ phim “Vượng gác tạp môn” đóng cùng Trương Mạn Ngọc và Trương Học Hữu năm 1988. Lúc này, Lưu Đức Hoa mới khởi động việc ca hát được vài năm. Tuy nhiên phải đến năm 1990 anh mới nổi danh thành ngôi sao cùng 3 cái tên khác của “Tứ đại thiên vương” sau khi phát hành album nổi tiếng “Có thể hay không”. Lưu Đức Hoa thường là người thể hiện các bài hát chủ đề trong những bộ phim mà anh tham gia, trong đó nổi tiếng nhất có bài hát nhạc phim “Vô gian đạo” song ca cùng Lương Triều Vỹ – bạn diễn, “Bến Thượng Hải” trong “Bến Thượng Hải 1996” đóng cùng Trương Quốc Vinh. Có thể nói, Lưu Đức Hoa đã sở hữu một sự nghiệp trọn vẹn với thành công bền bỉ ở cả lĩnh vực ca hát và phim ảnh.

tứ đại thiên vương

Nhưng người nổi bật nhất trong “Tứ Đại Thiên Vương” về khả năng ca hát phải là Trương Học Hữu với biệt danh được người hâm mộ và truyền thông ưu ái dành tặng: “Ca thần”. Nếu Trương Quốc Vinh là người đưa Canto Pop vươn ra tầm châu lục thì Trương Học Hữu đánh dấu một thời kì thịnh vượng của dòng nhạc này. Người đã dẫn dắt Trương Học Hữu đến với con đường ca hát chính là Đàm Vịnh Lân cùng thời Trương Quốc Vinh. Và anh đã không phụ lòng người thầy của mình bằng một sự nghiệp âm nhạc đồ sộ. Năm 1997, TIME xếp Trương Học Hữu vào danh sách 25 nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất ở Hongkong. Năm 2000, anh được đài RTHK (Phát thanh truyền hình Hongkong) trao giải Kim Vàng, tương đương với giải thanh tựu trọn đời để ghi nhận những đóng góp của anh cho Canto Pop. Không chỉ vậy, ngoài tiếng Quảng Đông, Trương Học Hữu còn hát cả tiếng Quan Thoại với hit gây chú ý nhất là “Một ngàn lý do để đau lòng”.

trương học hữu

Trương Học Hữu sở hữu giọng hát trầm ấm, truyền cảm. Có một số ca khúc của Trương Học Hữu còn có bản Tiếng Anh, như là “Nụ hôn ly biệt” phát hành năm 1993 gây tiếng vang khắp châu Á và cả châu Âu khi được nhóm Michael Learn To Rock cover với bản “Take me to your heart”. Năm 1995, Trương Học Hữu trở thành ca sĩ châu Á có album nhạc nhẹ bán chạy nhất toàn cầu với số lượng bán ra nhiều thứ hai thế giới, chỉ sau Michael Jackson.

Tại Việt Nam, khán giả hẳn biết đến những ca khúc “Giấc mơ có thật” (Lệ Quyên), “Yêu em trọn đời” (Lam Trường), “Một thuở yêu người” (Tô Chấn Phong) đều là cover bản gốc của Trương Học Hữu dưới tên gốc lần lượt là: Sau khi chia tay, Chỉ muốn theo em suốt đời, Tình cũ không phai.

Cho tới nay, dù Canto Pop đã lùi vào dĩ vãng nhưng tên tuổi Trương Học Hữu vẫn là gạo cội, là huyền thoại sống của làng giải trí Hong Kong. Những show diễn của anh vẫn cháy vé chỉ sau thời gian ngắn mở bán điện tử. Hay như Lưu Đức Hoa dù phải hủy bỏ buổi diễn vẫn nhận được những tràng pháo tay liên tiếp của khán giả.

Vĩ thanh

Canto Pop đã ở đấy, có thể đã mai một và lùi lại sau những cơn bão âm nhạc khác mà người Hàn Quốc đang làm chủ châu Á, nhưng Canto Pop đã làm được một điều đặc biệt: đó là sự tiên phong. Những ngôi sao Canto Pop nói riêng, Hong Kong nói chung đã tạo ra một tiền đề chưa bao giờ có, khi cả châu Á có thể cùng thưởng thức, hòa nhập vào dòng nhạc của một đất nước khác. Trương Quốc Vinh, Lưu Đức Hoa, Trương Học Hữu…mãi mãi là những người đặt nền móng xây dựng hình ảnh một thần tượng hoàn hảo có thể làm tốt ở mọi lĩnh vực nghệ thuật họ tham gia.

Khi giới trẻ có thể phát sốt bởi những vũ đạo, những MV ca nhạc lung linh của Big Bang, Black Pink, BTS…thì những giai điệu ballad đầy phức cảm của Canto Pop sẽ vẫn vang vọng mãi trong tâm trí của cả một thế hệ. Người ta có thể không nhớ tới thường xuyên, nhưng sẽ không bao giờ quên. Bởi mỗi khi một giai điệu Canto Pop vang lên, hay chỉ cần nghe tới Trương Quốc Vinh, Mai Diễm Phương, “Tứ Đại Thiên Vương” là đủ để trái tim rung lên một tần số cảm xúc mãnh liệt mà ở đó tình cảm dành cho dòng nhạc của cả một thời đại sẽ mãi mãi ngự trị.

Comments

comments

I am typical Libra (Moon in Aquarius). You may do not care about horoscope or the stars but I do. I am lazy to make people understand me because I do not think my writing here is to impress other people. I know you visit this page for some certain reasons. So if you like my articles, that is good for both of us. If after reading everything and you start hating me, it is not my business. But at least, you will learn a lesson that reading other's opinions is just waste of time.

Comments are closed.